Marginalizam u geštalt psihoterapiji

Istraživanje marginalizma u geštalt psihoterapiji: prihvatanje periferije kao mesto holističkog isceljenja

Uvod

Geštalt psihoterapija, sa svojim naglaskom na celovitosti i svesnosti, često zadire u dubine ljudskog iskustva. Ipak, unutar ovog pristupa leži manje poznat, ali jednako važan koncept: marginalizam. U ovom članku ćemo istražiti šta marginalizam podrazumeva u kontekstu geštalt terapije i kako doprinosi sveobuhvatnijem razumevanju ljudskog ponašanja i isceljenja.

Razumevanje marginalizma

Marginalizam u geštalt terapiji se odnosi na istraživanje i integraciju aspekata sopstva koji leže na periferiji svesti. To može uključivati potisnute emocije, zanemarene potrebe ili zanemarene aspekte nečijeg identiteta. Umesto da se fokusiraju samo na prvi plan svesti, geštalt terapeuti podstiču klijente da istražuju ivice svog iskustva, priznajući bogatstvo koje postoji izvan očiglednog.

Prihvatanje periferije

U geštalt terapiji, periferija se ne smatra manje važnom od prednjeg plana, već jednako značajnom. Skretanjem pažnje na ono što se nalazi na marginama svesti, terapeuti pomažu klijentima da otkriju skrivene obrasce, nerešene konflikte i neiskorišćene resurse. Ovaj proces podstiče dublje razumevanje sebe i promoviše integraciju i isceljenje.

Tehnike za istraživanje geštaltistički orijentisanog marginalizma

Geštalt terapeuti koriste različite tehnike kako bi olakšali istraživanje marginalnih aspekata sebe. To može uključivati:

  • Tehnika prazne stolice: Klijenti se upuštaju u dijalog sa različitim aspektima sebe ili značajnih drugih, omogućavajući da se čuju i integrišu marginalizovani glasovi.
  • Tehnika dve stolice: Klijenti otelotvoruju konfliktne delove sebe i učestvuju u dijalogu, podvlačeći svest o unutrašnjim konfliktima i olakšavajući njihovo rešavanje.
  • Svesnost o telu: Obraćanje pažnje na telesne senzacije i gestove može otkriti marginalizovane emocije i iskustva koja su potisnuta ili ignorisana
  • Rad o snovima: Istraživanje snova može otkriti nesvesni materijal koji može delovati na marginama svesti, pružajući vredne uvide za lični rast.

Na žalost često nisam u mogućnosti da primenim ove tehnike zbog čega sam bio prinuđen da osmislim one koje su klijentima primenjivije. Jedan od osnovnih stubova marginalizma je individualnost koja podrazumeva da svako istražuje svoje načine bavljenja sobom.

Uloga terapeuta

U geštalt terapiji, terapeut služi kao vodič i fasilitator, stvarajući bezbedno i podržavajuće okruženje za klijente da istraže svoja marginalna iskustva. Kroz empatičko prilagođavanje i vešte intervencije, terapeuti pomažu klijentima da se kreću dubinama svog unutrašnjeg pejzaža, promovišući samootkrivanje i postupno isceljenje. Marginalizam naglašava ulogu vodiča do momenta kada klijent postaje sopstveni psihoterapeut.

Metode psihoterapijskog rada

Evo još nekih predloga metoda psihoterapijkog rada zasnovanog na marginalizmu:

  1. Dnevnici pisanja: Razvijanje vežbi pisanja dnevnika koje podstiču klijente da istraže marginalne misli i emocije, pomažući im da otkriju dublje obrasce i okidače. Na dnu je radni materijal kao primer koji svako prilagođava svojim potrebama. Ovaj radni materijal dizajniran je za rad sa anksioznim klijentima za period od 35 dana.
  2. Tehnike svesnosti: Integrisati prakse svesnosti koje podstiču klijente da obrate pažnju na trenutak sadašnjeg, uključujući suptilne senzacije i emocije koje obično zanemaruju. Metoda je opisana na 24. i 25. strani knjige koju možete preuzeti na dnu stranice.
  3. Istraživanje simbolike: Koristiti tehnike poput analize snova ili istraživanja simbolike kako bi se otkrili dublji značenja iza naizgled nevažnih iskustava ili misli. Ne odnosi se samo na snove. Nekada klijente zamolim da napišu prve tri životinje koje im padnu na pamet a zatim da vide šta im simbolički znače i da povežu sa sobom u tom trenutku.
  4. Terapija umetnošću: Podsticati klijente da se izraze kroz umetnost, omogućavajući im da istraže marginalne aspekte svoje psihe na neverbalan način. Najčešće pisanje i crtanje/slikanje.
  5. Vežbe svesti o telu: Uključiti vežbe fokusirane na telo kako bi se klijenti povezali sa suptilnim telesnim senzacijama i emocijama koje mogu uticati na njihovo mentalno blagostanje ili stvaranje nemira. Jednostavne vežbe poput “osvesti desno stopalo” dovode do toga da se posle kratkog vremena osete razlike u senzacijama između levog i desnog stopala iako su u gotovo istom položaju.
  6. Istraživanje metafora: Koristiti metafore i priče kako bi se klijentima pomoglo da steknu uvid u svoja marginalna iskustva i emocije, omogućavajući im da istraže ove teme na siguran i simboličan način. Primetiti sopstvene metafore u govoru gotovo da je od istog značaja kao i primećivanje i tumačenje simptoma.
  7. Istraživanje okoline: Podsticati klijente da obrate pažnju na svoje okruženje i kako ono može uticati na njihovo mentalno zdravlje na suptilan način, bez obzira da li je negativan ili pozitivan. Ovo se može odnositi na nered na radnom stolu kao i ptičicu koja je doletela na balkon.
  8. Dinamika odnosa: Istraživati suptilne dinamike unutar odnosa klijenata, pomažući im da identifikuju i reše osnovne probleme koji doprinose njihovim izazovima mentalnog zdravlja. Krajnosti su nedopustive za zrele osobe (ili trpim ili bežim) pa se pod dinamikom odnosa podrazumeva traženje opcija između krajnosti.
  9. Somatska terapija: Uključiti tehnike telesne terapije kako bi se klijentima pomoglo da oslobode napetost i traumu skladištenu u telu, omogućavajući im da pristupe i obrade marginalne emocije efikasnije. Ovo najčešće radimo metodom vođene imaginacije.
  10. Pripovedna (deskriptivna, opisna) terapija: Koristiti pripovedne tehnike kako bi se klijentima pomoglo da preoblikuju svoja marginalna iskustva i emocije, omogućavajući im da konstruišu nove, osnažujuće priče o sebi i svojim životima. Život i dalje čine sitnice koje se mogu opisati kroz različite priče.

Zaključak
Marginalizam u geštalt psihoterapiji nas poziva da prihvatimo čitav spektar ljudskog iskustva, priznajući da se isceljenje i rast ne dešavaju samo u prvom planu već i na periferiji svesti. Dajući svetlo na ono što leži u senci, geštalt terapeuti osnažuju klijente da povrate izgubljene delove sebe i neguju dublji osećaj celovitosti i autentičnosti.

Marginalistička psihoterapija promovisana je na konferenciji “Kultura hodočašća” 12. maja 2024. u organizaciji CEIR-a a održana je u Domu omladine Beograda

Leave a Reply

Your email address will not be published.