2026-03-16
DOI – 2026.1.3 – Marginalistička vertikala
Naslov rada: Marginalistička vertikala
Title: Marginalist vertical
Autor: Petar Jeknić
Author: Petar Jeknić
ORCID broj: https://orcid.org/0009-0008-6053-0990
Zbornik: Zapisi sa margine: Zbornik radova Prvog marginalističkog naučno-stručnog skupa „Republika duha“
Urednik zbornika: Petar Jeknić
Izdavač, mesto i godina: Emoracio centar, Kraljevo, 2026.
Raspon stranica: 47–66
Sažetak: Ovaj rad predstavlja marginalističku vertikalu kao proces unutrašnje digestije životnih događaja, kroz koji se simptomi, stres i razvojne krize raz-umeju ne kao kvarovi, već kao signali potrebe za promenom. Polazeći od poj-ma margine kao prirodnog mesta razvoja, tekst razrađuje odnos resursa i raz-vojnog potencijala, ulogu nagona kao energije koja traži put, kao i centralni proces varenja u kojem se događaji psihološki obrađuju i integrišu. Posebna pažnja posvećena je razlikovanju adekvatnog i neadekvatnog varenja, uz prikaz osnovnih varijanti prekida procesa i njihovih posledica u vidu stresa, simptoma i ponavljanja obrazaca. U tom okviru predstavljen je Iskustveni model stresa kao unutrašnji mehanizam obrade događaja, u kojem se stres razume kao signal procesa, a ne kao njegov poremećaj. Rad u nastavku razmatra ulogu akcije između paradoksalne i konstruktivne teorije promene, kao i međusobni odnos iskustva, unutrašnje sigurnosti i egzistencijalne volje. Završni deo rada posvećen je pojmovima osvešćene celine, strukturne promene i egzistencijalne stabilnosti, shvaćene kao samopoštovanje koje proističe iz integrisanog iskustva. Marginalistička vertikala se na kraju razu-me kao spiralni razvojni proces, u kojem se završetak jednog ciklusa istovre-meno otvara kao polazna tačka narednog.
Abstract: This paper presents the marginalist vertical as a process of inner digestion of life events, through which symptoms, stress, and developmental crises are understood not as malfunctions, but as signals of the need for change. Starting from the concept of the margin as a natural place of development, the paper elaborates the relationship between resources and developmental potential, the role of drives as energy seeking a path, as well as the central digestive process through which events are psychologically processed and integrated. Special attention is given to the distinction between adequate and inadequate digestion, including an outline of the main variants of process interruption and their consequences in the form of stress, symptoms, and repetitivepatterns. Within this framework, the Experiential Model of Stress is presented as an internal mechanism for processing life events, in which stress is understood as a signal of the process rather than as its disturbance. The paper furt- her examines the role of action between the paradoxical and constructive the- ories of change, as well as the interrelationship between experience, inner security, and existential will. The final part of the paper focuses on the concepts of integrated wholeness, structural change, and existential stability, understood as self-esteem arising from integrated experience. Ultimately, the marginalist vertical is con- ceptualized as a spiral developmental process, in which the completion of one cycle simultaneously opens as the starting point of the next.
Ključne reči: margina, marginalistička vertikala, unutrašnja digestija, stres, iskustvo
Key words: margin, marginalist vertical, inner digestion, stress, experi- ence.
Link za preuzimanje: Preuzmi
Previous Post: DOI – 2026.1.2 – Zavisnost – život na margini